Tìm Hiểu Về Tính Trung Lập Internet Là Gì?

"Tính trung lập Internet là "nguyên tắc theo đó các nhà cung cấp dịch vụ internet và chính phủ phải đối xử với tất cả các loại dữ liệu trên mạng bình đẳng, không phân biệt theo người dùng, nội dung, trang web hay nền tảng". Thuật ngữ này được đặt ra bởi giáo sư luật truyền thông Đại học Columbia Tim Wu trong năm 2003, như một phần mở rộng của khái niệm có từ lâu của một nhà cung cấp dịch vụ thông thường.
 

Ủy ban Truyền thông Mỹ (FCC) đang đề xuất xỏa bỏ Luật trung lập Internet. Tức là nếu đề xuất này được chấp thuận, các nhà mạng sẽ có quyền nâng/bóp băng thông truy cập vào một website nào đó, tùy thuộc vào thiện chí chi tiền của các website này. Điều này khiến các tập đoàn lớn về công nghệ đều hết sức e ngại. Hãy cùng tìm hiểu xem Luật trung lập internet là gì? và tại sao chúng ta nên ủng hộ nó.
 

Hình 1: Tính trung lập internet là gì?

1.1 - Chuyện gì xảy ra nếu tính trung lập của Internet bị xóa bỏ

Sự thành công của các website, ứng dụng không nằm ở thực lực của website/ứng dụng đó mà bị phụ thuộc vào các nhà cung cấp dịch vụ mạng.

Hãy tưởng tượng giả sử hiện nay ở Việt Nam có 3 nhà mạng chính: VNPT, FPT và Viettel với 3 website tin tức: Vnexpress, QDND, VNPT. 3 trang này được hậu thuẫn từ 3 nhà mạng và khi luật trung lập internet bị xóa bỏ, 3 nhà mạng này có quyền được bóp băng thông, cạnh tranh không lành mạnh khiến cho việc truy cập các website tin tức khác như Zingnew, Dân Trí, Vietnamnet bị khó khăn, dần bị mất người đọc.
 

Các tổ chức phi chính phủ, các nhà hoạt động nhân quyền gần sẽ gặp khó khăn trong việc chia sẻ thông tin đến cộng đồng, bởi website của họ bị chặn.
 

1.2 - Ai không thích tính trung lập của Internet?

Đó là các công ty viễn thông, đặc biệt là các nhà cung cấp nhiều dịch vụ (internet kết hợp truyền hình, các dịch vụ nội dung khác). Họ sẽ mất đi rất nhiều quyền lợi trong việc sở hữu hạ tầng truyền dẫn. Họ sẽ mất đi lợi thế cạnh tranh trong việc cung cấp dịch vụ trên nền internet bởi từ trước tới nay chất lượng đường truyền nhanh, ổn định vẫn luôn là ưu thế cạnh tranh hàng đầu.

Họ thấy vô lý bởi bỏ tiền ra đầu tư hạ tầng đường truyền nhưng lại không được phép cung cấp chất lượng tốt nhất đối với các dịch vụ của chính mình. Điều này ngược lại sẽ khiến các ISP không mặn mà trong việc đầu tư để cải thiện, nâng cấp chất lượng đường truyền. 
 

Thêm vào đó, trong quy trình quản lý lưu lượng, việc ưu tiên lưu lượng dịch vụ này, bớt ưu tiên dịch vụ kia tại một thời điểm (cao điểm) là điều thường thấy. Nếu theo quy định mới của FCC, việc quản lý lưu lượng để tránh tắc nghẽn sẽ gặp khó. Và khi trải nghiệm dịch vụ kém, ISP lại là người bị ảnh hưởng thương hiệu nhiều nhất.
 

Hình 2: Ai không thích tính trung lập của Internet?

1.3 - Tại sao sự trung lập của internet quan trọng với các doanh nghiệp?

Sự trung lập của internet quan trọng với các doanh nghiệp vừa và nhỏ, những công ty khởi nghiệp, những người dựa vào internet để tìm kiếm thị trường, quảng bá sản phẩm và tiếp cận khách hàng. Chúng ta cần tính mở của internet để thúc đẩy tăng trưởng, cạnh tranh và đổi mới việc làm.
 

Các nhà cung cấp dịch vụ internet là những người giữ cửa, và nếu họ có quyền thích đóng thích mở lúc nào tùy họ thì sẽ bằng mọi cách lợi dụng quyền đó để kiếm lợi và chắc chắn một điều, những công ty lớn như Facebook, Google sẽ chẳng bao giờ có thể đạt được những thành tựu mà lẽ ra họ có thể đạt được nếu internet mở.

1.4 - Chúng ta có thể làm gì để bảo vệ sự trung lập của internet?

Ở Việt Nam hiện nay, internet không hoàn toàn mở, bạn vẫn có thể thấy các website như Blogspot, Wordpress, Facebook thi thoảng vẫn bị chặn. Tuy nhiên điều đó đến từ chỉ thị của bộ truyền thông chứ không phải từ các nhà mạng. Chỉ cần ghi nhớ rằng bất cứ khi nào Việt Nam nhen nhóm ý định xóa bỏ tính trung lập của internet, bạn nên chung tay để chống lại điều đó. 
 

Hình 3: Chúng ta có thể làm gì để bảo vệ sự trung lập của internet?