1 - Y Tế Công Cộng là gì?
"Y tế công cộng" là
"những hoạt động vì sức khỏe cộng đồng", nhiều hoạt động khám chữa bệnh cho nhiều đối tượng khác nhau, ở những vùng đất khác nhau cần đến sự giúp đỡ.
Y tế công cộng là khoa học và nghệ thuật phòng bệnh, kéo dài tuổi thọ và tăng cường sức khỏe thông qua những cố gắng có tổ chức của xã hội. Sức khoẻ có nhiều định nghĩa khác nhau theo nhiều tổ chức.
Tổ chức y tế thế giới, cơ quan của Liên Hợp Quốc, đặt tiêu chuẩn và cung cấp chương trình kiểm soát bệnh tật đã định nghĩa sức khỏe là:"tình trạng hoàn toàn thoải mái cả về thể chất, tinh thần và các quan hệ xã hội chứ không phải đơn giản là tình trạng không có bệnh hay ốm yếu".
Các
chuyên gia y tế công cộng cho rằng định nghĩa này chưa đầy đủ, một số thành phần khác trong sức khỏe con người còn có dinh dưỡng, tinh thần và tri thức.
Y tế công cộng có nhiều lĩnh vực nhỏ nhưng có thể chia ra các phần: dịch tễ học, sinh thống kê và dịch vụ y tế.
Những vấn đề liên quan đến môi trường, xã hội, nhân chủng học và sức khỏe nghề nghiệp cũng là lĩnh vực quan trọng trong
y tế công cộng. Trọng tâm can thiệp của
y tế công cộng là phòng bệnh trước khi đến mức phải chữa bệnh thông qua việc theo dõi tình trạng và điều chỉnh hành động bảo vệ sức khỏe.
Nói tóm lại, trong nhiều trường hợp thì chữa bệnh có thể gây nguy hiểm đến tính mạng hơn so với phòng bệnh từ trước, chẳng hạn như khi bùng phát bệnh lây nhiễm. Chương trình tiêm chủng vắc-xin và phân phát bao cao su là những ví dụ về các biện pháp dùng trong
y tế công cộng.
Ở Việt Nam,
ngành y tế công cộng còn mới và thường bị nhẫm lẫn với ngành y học dự phòng hay vệ sinh-dịch tễ (trước kia). Hiện nay có xu hướng sử dụng
thuật ngữ y tế công cộng hơn vì: Đây là thuật ngữ đang được thế giới sử dụng rộng rãi (tiếng Anh có nghĩa
public health). Bao hàm ý nghĩa liên ngành chứ không chỉ giới hạn trong lĩnh vực y tế.
Hình 1: Y Tế Công Cộng là gì? 1.1 - Chức năng cơ bản của Y tế công cộng là gì?
- Theo dõi và phân tích tình hình sức khoẻ
- Giám sát dịch tễ học / phòng ngừa và kiểm soát dịch
- Xây dựng chính sách và kế hoạch y tế công cộng
- Quản lý có tính chiến lược các hệ thống và dịch vụ sức khỏe cộng đồng
- Quy chế và thực hành pháp luật để bảo vệ sức khỏe công cộng
- Phát triển nguồn nhân lực và lập kế hoạch trong y tế công cộng
- Tăng cường sức khỏe, sự tham gia của xã hội trong công tác chăm sóc sức khỏe và làm cho người dân có ý thức thực hiện được đó là quyền lợi của mình
- Đảm bảo chất lượng dịch vụ sức khỏe cho cá nhân và cho cộng đồng
- Nghiên cứu, phát triển và thực hiện các giải pháp y tế công cộng mang tính chất đổi mới
Hình 3: Chức năng cơ bản của Y tế công cộng là gì? 1.2 - Lợi ích của Y tế công cộng là gì?
Ngày nay, hầu hết chính phủ các nước nhận thấy tầm quan trọng của những
chương trình y tế công cộng trong việc làm giảm tỷ lệ mắc bệnh, tình trạng ốm yếu, và sự lão hoá, mặc dù
y tế công cộng mặc dù nói chung,
y tế công cộng nhận được ít hỗ trợ từ các quỹ chính phủ hơn so với y học lâm sàng.
Trong những năm gần đây, những chương trình
y tế công cộng đã cung ứng vắc-xin tiêm chủng đầy đủ, góp phần tăng cường sức khỏe một cách không thể tin nổi, bao gồm có việc xóa sổ bệnh đậu mùa, một bệnh dịch thảm họa của nhân loại trong hàng nghìn năm.
Một trong những kết quả quan trọng nhất của
y tế công cộng là đương đầu với HIV/AIDS. Bệnh lao, căn bệnh được cho là đã từng cướp đi sinh mạng của Franz Kafka, Charlotte Brontë, và nhà soạn nhạc Franz Schubert hiện nay lại đang nổi lên như một vấn đề lớn, liên quan tới sự gia tăng tỷ lệ nhiễm HIV/AIDS và vấn đề kháng thuốc của vi khuẩn. Một mối quan tâm khác của
y tế công cộng là bệnh tiểu đường.
Theo Tổ chức Y tế Thế Giới năm 2006, có ít nhất 171 triệu người trên thế giới đang chịu đựng căn bệnh này. Tỷ lệ mắc phải bệnh này đang gia tăng nhanh chóng và ước tính con số này sẽ gấp đôi trước năm 2030.
Y tế công cộng còn có ảnh hưởng tới vấn đề kiểm soát hút thuốc lá. Nhiều quốc gia đã thi hành việc bước đầu cấm hút thuốc lá, chẳng hạ tăng thuế và cấm hút thuốc ở một vài hoặc tất cả các nơi công cộng.
Những người khởi xướng điều này cho rằng hút thuốc lá là một trong những "kẻ sát nhân" chính tại tất cả các nước phát triển, và họ đã nỗ lực làm giảm tỷ lệ chết nhờ hạn chế hút thuốc thụ động và bằng thu hẹp cơ hội cho người hút thuốc.
Những người phản đối điều này lại nói điều đó hủy hoại tự do và trách nhiệm cá nhân, (họ thường sử dụng ngữ nanny state để chỉ các cảnh sát phạt họ về điều này ở Anh).
Hình 3: Lợi ích của Y tế công cộng là gì? Kết Luận: Y tế công cộng là khoa học và nghệ thuật phòng bệnh, kéo dài tuổi thọ và tăng cường sức khỏe thông qua những cố gắng có tổ chức của xã hội. Sức khoẻ có nhiều định nghĩa khác nhau theo nhiều tổ chức.

Xem thêm chuyên mục:
Blog Kiến Thức
Sau bao lần thiết kế Website tại các đơn vị khác không vừa ý vì không làm được chức năng đặt hàng và giao nhận hàng cho tôi. Tôi tìm đến VietWeb làm việc trực tiếp CEO VietWeb, tôi rất ưng ý vì bạn ấy rất nhiệt tình tư vấn cho tôi. Kỹ thuật VietWeb chăm sóc tôi rất tận tình làm website để tôi đi vào hoạt động trong 5 năm qua. Cảm ơn các bạn!